أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
429
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
603 ؛ I , Dozy ، 250 ) ، حجر افروجى ( ابن سينا ، 294 ) ، حجر الافروج ( I , Dozy ، 252 ) . اين عنوان در Picture ، 117 درج شده است . ( 2 ) . نسخهء الف : حكم بن حنين ، نسخههاى ب و پ : حكيم بن حنين . 312 . حجر اليشف 1 - يشم ؛ نفريت اين « يشب » است ، رويش صورت اژدهاى پرتوافكن 2 نقش بسته است . [ جالينوس مىگويد ] : ما آن را بدون تصوير آزموديم و آن تأثير نيكو بخشيد . مىگويند كه آن داراى خاصيت ويژه بر طرف كردن دردهاى معده است . حجر الغلبه 4 [ « سنگ پيروزى » ] يكى از انواع [ يشم ] است و هم ازاينرو است كه تركها شمشيرهاى خود را با آن مىآرايند . ( 1 ) . يشف و يشب به معناى « يشم » است ؛ ابو منصور ، 162 ؛ ابن سينا ، 297 ؛ II , Vullers ، 1516 . برخىها آن را همچون نفريت تعريف مىكنند ؛ الجماهر ، 184 . نيز نك . شمارهء 1113 . اين عنوان در Picture ، 117 درج شده است . ( 2 ) . التنّين ذو الشعاع . ( 3 ) . افزوده از روى شمارهء 1113 و الجماهر ، 185 ( 4 ) . نسخهء الف : حجر العلثه ، نسخههاى ب و پ : حجر العلثة ، Picture ، 117 : حجر العطش ، بايد خواند حجر الغلبه ؛ قس . همينجا شمارهء 1113 ؛ الجماهر ، 184 ( متن عربى ، 198 ) . 313 . حجارة القفر 1 اين [ سنگهاى ] ريز سياه است كه [ ممكن است ] بهطور نامحسوس شعلهور شود . آن در سرزمين قور در پشتهء دور « درياچه مرده » 2 از طرف شرقى آن يافت مىشود ، جايى كه « فقر اليهود » 3 وجود دارد . ( 1 ) . در ديگر منابع ذكر نمىشود . آنچه در اينجا گفته مىشود ، در الجماهر ( 186 ) در عنوان « شبه » درج شده است ، وانگهى اين سخنان در آنجا به جالينوس نسبت داده شده است . ( 2 ) . البحيرة المنتنة - درياى مرده ، ياقوت ، II ، 81 . الجماهر ، 186 : « درياچهء مرده » . ( 3 ) . قفر اليهود - اسفالت ، نك . شمارهء 852 . الجماهر ، 186 : « جايى كه بيابان يهودان قرار گرفته است » ( ! ) 314 . حجر غاغاطيس 1 - شبه اين سنگى سبك است . 2 جالينوس مىگويد كه بر اثر آتش بوى قير 3 از آن به مشام